Student initiative to explore biodiversity (AKA: e-Biodiversity)


Project sites: Ratnagiri district, Maharashtra, India.

Project Duration: 1 year. (2023-24)

Brief:

Since its inception in 1992, Sahyadri Nisarga Mitra (SNM) has been a stalwart in biodiversity conservation across the Konkan region, with citizen engagement at the heart of our initiatives. Our commitment led us to launch the e-Biodiversity project, aimed at fostering biodiversity awareness and involvement among students.
We are delighted to announce that the project has not only met but surpassed its goals and objectives. All of the key activities have been successfully completed.
Our team faced challenges initially as the project encountered delays due to prolonged and intense heatwaves, a consequence of the delayed monsoon. The timeline for camera trapping and training activities was significantly impacted. Nonetheless, our team swiftly adapted, rescheduling and recovering missed activities to ensure the project stayed on track and achieved its objectives successfully.
The camera traps recorded stunning images of the wildlife around the schools. The students & teachers were amazed with the findings. The stakeholder’s participation & response was high all the time.

Project Activities

 

  • Project Initiation & Awareness
    The beneficiary selection and documentation process for the project began with the identification and careful selection of schools deemed most suitable for participation. Factors such as student count, proximity to habitat, and location were considered in this selection process. Originally intended for four schools, the project had to be scaled back to two due to limited funds. Ultimately, New English School in Karambavane and Yashawant Vidyalaya in Dhamand were chosen for participation. Following this selection, the project moved forward with education and awareness programs facilitated by SNM. These initiatives included two comprehensive programs consisting of PowerPoint presentations and documentary screenings to educate students about local biodiversity, thereby nurturing their curiosity and interest in conservation efforts. Additionally, two nature trails were organized, allowing students to observe firsthand the diverse flora and fauna in their surroundings.

  

  • Camera Trapping Training
    SNM undertook training sessions for students as well as the teachers & taught them to use the camera trap. Along with the technical training, we thoroughly educated about various. aspects of camera trapping like site selection, pugmark identification, trail finding etc. The students responded very well to this activity. SNM provided each school with three camera traps & its accessories to use during the project implementation. Additionally, pen drive, 2 binoculars, flora& fauna identification book, plant informative calendar was donated to each school.

Camera training

 

  • Camera Trap Installation
    After successful completion of the training & education phase, we installed the camera traps in the jungle around the schools. The students selected the sites based of their knowledge of surrounding under the guidance of SNM officials. The students of 8th & 9th standard and their teachers used to participate in this activity.

   Camera installation

 

  • Data retrieval & Species Identification
    After the completion of previously set duration, the students, teachers & SNM employees used to visit the camera traps, inspect them, retrieve the SD cards, & reinstall the camera traps at suitable places. We undertook nature trails during the installation & retrieval visits and teach the students about the floral & faunal biodiversity. After returning to school, we used to show captured images to the students & teach them to identify the species using books the we have donated to the school. We delivered detailed information about these animals after

  

  • Observations recorded in camera traps
    The camera traps installed near both schools recorded rare faunal diversity which hard to observe in its natural habitat. We have identified Leopard, Goldan jackals, Porcupine, Smooth Coated Otters, Langoors, Wild Boar, Mongoose, Owls, Paradise Flycatcher, Grey Junglefowl, Emarald Dove & many other birds from the camera trap images. The students learnt that these animals roam in their villages using the same trails that people use without affecting/ attacking any of the villagers. The captured images were stored in pen drives & shared with the school for future use.

  • Tasks & Competitions
    SNM undertook multiple tasks & competitions to maintain students interest. We distributed prizes to the students based on performances.

  • Community Outreach
    SNM maintained communication with the community throughout the project duration. At the initiation, we visited Karambavne & Dhamnand Grampanchayat and informed the about the project. We educated Sarpanch, Police Patil & Dispute-free village committee head about the camera traps & its use to avoid any misunderstanding. We attended the parent meetings & told them about the progress we made in the project. The project findings received publicity in multiple newspapers online & offline.

  • Acknowledgements
    SNM is thankful to the DMCC officials for their continuous support spanning multiple years. We really admire your contribution towards unconventional projects like e-Biodiversity. You support lead us to inspire young minds & creating young researchers. We are also thankful to the school administrations, grampanchayat officials for their support. We assure you all that we will continue our efforts to make this world a greener & better place to live.

    Camera installation

    Thank You...!

Project sites: Ratnagiri district, Maharashtra, India.


Introduction
Sahyadri Nisarga Mitra (SNM) has been dedicated to nature conservation for the past 31 years, with the active involvement of local communities playing a pivotal role in our conservation efforts throughout this time. Recognizing the significance of local engagement, SNM has undertaken various initiatives aimed at educating students about the
natural environment that surrounds us, as they are the future custodians of our ecosystem. The project work was conducted in Ratnagiri District, Maharashtra, India,
Project overview. The project has successfully completed several key activities including beneficiary selection, education and awareness, camera installation and trapping, Data retrieval
and identification. This project provided students with hands-on experience in handling scientific equipment and allowed them to immerse themselves in the beauty of our natural world.

1. Beneficiary Selection and Documentation:
 The project began by identifying and selecting suitable schools based on criteria such as student count, habitat proximity, and location.
 Initially planned for four schools, the project was streamlined to two schools –New English School, Karambavane, and Yashawant Vidyalaya Dhamand.
2. Education and Awareness Programs:
 SNM conducted two awareness and educational programs, including PowerPoint presentations and documentary screenings.
 Nature trails were organized to immerse students in observing the local flora and fauna, fostering curiosity and interest in conservation.
3. Camera Installation and Trapping:
 Training sessions were conducted for students in both schools, covering the deployment and retrieval of camera traps.
 Students themselves selected suitable spots for camera trapping, with the SNM team ensuring safety in collaboration with school staff and local government authorities.
4. Data Retrieval and Identification:
 After approximately 30 days, data from the camera traps was retrieved, and students were taught to identify captured animals.
 The SNM team delivered information about birds and animals captured in the camera traps, fostering a hands-on learning experience.

 

Project Progress and Achievements:

Despite initial delays, the project has made significant progress. Students successfully captured rare mammals in camera traps, showcasing their dedication to biodiversity conservation. The captured photographs were shared with school administrations and parents, generating positive feedback and support from stakeholders. The project's impact extends beyond schools, as students actively engage with their parents and community members, strengthening the human-wildlife relationship.

Acknowledgments:
SNM expresses gratitude to DMCC Speciality Chemicals for their constant support throughout the project. The collaborative efforts of all stakeholders contribute to the success of the "Student Initiative to Explore Biodiversity" project, marking a step forward in SNM's continued commitment to nature conservation in the Konkan region.

कर्तव्य... होय तुमचा हक्क आहे

संपर्क: उदय पंडित  ९८८१५७५०३३  भाऊ काटदरे ९४२३८३१७०० 

माणूस साधारणपणे वयाच्या साठीनंतर नोकरीमधून निवृत्त झाला तरी सुद्धा पुढची काही वर्षे तो सक्रीय असतो. पण जसजसे वय वाढत जाते तसतसे आजारपण, शारीरिक क्षमता कमी होणे, रस्त्यावरील गर्दी, आत्मविश्वास कमी होणे, अपघात होईल या सारख्या भिती मुळे हळूहळू घरातून बाहेर पडणे कमी होत जाते किंवा केले जाते. त्याचा परिणाम म्हणून हळूहळू जनसंपर्क कमी होतो. त्यामुळे आपल्याकडे येणाऱ्या माणसांचे येणे जाणे कमी व्हायला सुरुवात होते. या वयात मुले मोठी होऊन नोकरीला गावाबाहेर पुणे-मुंबई सारख्या मोठ्या शहरात गेलेली असतात. तर काही मुले ही बाहेरच्या देशात सुद्धा गेलेली असतात. त्यांचा संसारही सुरू झालेला असतो. मुलांनाही आपल्या आई वडिलांनी आपल्याकडे येऊन निवांतपणे रहावे असे वाटत असते. पण इतके वर्ष आपण ज्या गावात राहत असतो तिथले आप्तस्वकीय, मित्रमंडळी बऱ्याच वर्षांच्या सहवासामुळे त्यांना चिपळूण सोडून बाहेर जाऊन राहायला आवडत नाही. मुलांचा आग्रह किंवा त्यांच्या आनंद व समाधानासाठी सण, अडीअडचणीला शहरात किंवा परदेशी थोडे दिवस राहावे हे आनंददायी असते. पण कायमचे वास्तव्य नको असते. शहरात किंवा परदेशात फार कोणी ओळखीचे नसते त्यामुळे वेळ जात नाही. आपल्यामुळे कोणाची अडचण हाऊ नये व आपल्याला आपल्या मनासारखे जगता यावे अश्या वेगवेगळ्या कारणाने प्रत्येकाला इतके वर्ष राहिलेल्या आपल्या गावातच आपल्या घरातच राहावे असे वाटत असते. पण मग आपण गावात आपल्या घरात राहणार असे ठरवले व राहत असलो तरी त्यात आपले वय व अचानक येणाऱ्या आजारपणामुळे जर काही अडचण झाली तर आपण झटकन हाक कोणाला मारायची असा प्रश्न पडतो. आपल्याला मदत कोण करेल? ही मोठी शंका आपल्या मनात सतावत असते. प्रत्येकाची आपल्या गरजेच्या वेळी धावून येतील अशी काही नातलग किंवा मित्रमंडळी असतातच. पण आयत्यावेळी जर कोणी काही कारणाने उपलब्ध नसेल तर काय ही शंका मनात असतेच. या सगळ्या शंका व अडचणीच्या वेळी काहीतरी सामाजिक व्यवस्था असावी असे वाटते. 

त्यासाठीच सह्याद्री निसर्ग मित्र ही संस्था पुढाकार घेऊन ‘कर्तव्य’ हि निशुल्क सेवा चिपळूण मधील एकटे किंवा पती पत्नी दोघेच राहणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी प्रायोगिक प्रकल्प सुरू करत आहोत. सुरवातीला ५०/६० गरजू कुटुंबांचा शोध घेऊन, खरोखरच अशी गरज आहे का? याचा अभ्यास केला जाईल. अश्या सगळ्या व्यक्तींची सभा घेऊन सगळ्यांना उपक्रम का? कशासाठी? त्याचे फायदे तोटे काय आहेत, त्यामधील सेवा घेणारे व देणारे दोघांच्याही कर्तव्य व जबाबदाऱ्या या सगळ्याची चर्चा होईल. त्याची रूपरेषा कशी असेल हे ठरवले जाईल. कामाचा व कायदेशीर तरतुदींचा विचार करून सेवा घेणारे व देणारे दोघांनाही काही त्रास होणार नाही याची काळजी घेतली जाईल. जी सेवा देणार आहोत तिचा सर्वांना चांगला उपयोग होईल याचा विचार करून व सर्वतोपरी काळजी घेऊन पुढील वाटचाल नक्की करण्यात येईल. 

 

Sr. No.

Name of organization 

Project & Brief Description

1

Vasant Sheth Memorial Foundation, Mumbai

- Marine Turtle conservation

2

Shankararao V. Kirloskar Trust

- Marine Turtle conservation

3

Barve Charitable trust(Pune)

- Marine Turtle conservation

4

Bombay Natural History Society

- Vulture conservation

- Marine Turtle Conservation

- Mangrove awareness project

- Mitigation of the Threat of Diclofenac to vulture in the coastal belt of Maharashtra

5

 

 

Center for Environment Education

 

 

- Marine Turtle Conservation

- Marine Turtle Conservation

- Marine Turtle Conservation and festival in Sindhudurga

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Madras Crocodile Bank Trust

- Marine Turtle Conservation Outreach Materialto increase voluntary participation of community

- Marine turtle conservation in maharashtra- Marine Turtle conservation

- Marine Turtle Conservation and awareness in Raigad- Marine Turtle Conservation

- Marine turtle conservation in Maharashtra, India

- Marine Turtle Conservation and Awareness in Raigad

7

Madras Crocodile Bank Trust

- Marine Turtle Conservation

8

Shankarlal Pokarna charitable trust,Pune

- Marine Turtle Conservation

9

W.W.F. Media - India

- Turtle survey of Maharashtra

10

Environment Department, Maharashtra

- Marine turtle protection and conservation

11

Conservation International Foundation

- Participatory Vulture Conservation in the Northern Western Ghats

12

 

Tata Counsultancy Servicess

 

- Community Driven Marine Turtle Conservation program

- “Turtle Breeding Habitat Conservation” Program along the Konkan coast.

- Participatory Vulture Conservation Program at Konkan

13

Conservation International Foundation

 - Participatory Vulture Conservation in the Northern Western Ghats

14

 

Deutsche Gesellschaft Internationale Zusammenarbeit (GIZ) 

 

- Implementation of a start-up phase in the Velas, Dabhol Coastal Stretch, Maharashtra for Conservation and Sustainable Management of Existing and Potential Coastal and Marine Protected Areas (CMPA)

- Implementation of a start-up phase in the Velas Dabhol Coastal Stretch, Maharashtra for conservation and Sustainable Management of Existing and Potential Coastal and Marine Protected Areas (CMPA)

15

The Peregrine Fund

- Continuation of protection And increased Monitoring At Existing Vulture Colonies Through Community Participation

 

16

 

The Rufford Foundation

 

- Vulture Food Base Trend due to Socio-Economic, Geographical and Policy Factors

- Monitoring and awareness drives at identified vulture feeding grounds

17

Globle Giving Foundation

 

- Eye Donation Drive in 164 villages in chiplun

18

Impact Guru

 

- My Jungle - Jungle conservation

19

Ashirvadam Trust

- Vulture conservation

20

ICICI Bank Limited

- E-Mammal India - A Citizen Science Project

21

Theater & Cultural Development Corporation, Maharashtra

- Conservation of pangolin through community participation

22

Mr. Badrish Kulhalli

- Donation for all projects

23

Sahyadri Tiger Reserve

- Pangolin Book

24

The Habitat Trust

- Conservation of pangolin through community participation

 

द हॅबिटाट ट्रस्ट, नवी दिल्ली या राष्ट्रीय पातळीवरील संवर्धन क्षेत्रात काम करणाऱ्या संस्थेच्या वतीने सह्याद्री निसर्ग मित्र, चिपळूण संस्थेच्या कोकणातील खवले मांजर संरक्षण मोहिमेचा राष्ट्रीय पातळीवर प्रथम क्रमांकाने गौरव करण्यात आला. गुरुवार दि. २० डिसेंबर २०१८ रोजी दिल्ली येथील किरण नदार म्युझियम ऑफ आर्ट सभागृह, साकेत, नवी दिल्ली येथे रात्री ८ वाजता एका शानदार समारंभात भारतीय वन्यजीव संरक्षण कायदा बनवणारे व प्रोजेक्ट टायगर चालू करणारे राष्ट्रीय स्तरावरील वन्यजीव क्षेत्रातील दिग्गज डॉ. एम. के. रणजितसिंह व ८.१ बिलियन डॉलर च्या HCL कंपनीची CEO व द हॅबिटाट ट्रस्टची संस्थापक रोशनी नादार-मल्होत्रा यांच्या हस्ते संस्थेचे अध्यक्ष व IUCN SSC पँगोलिन स्पेशालीस्ट ग्रुप मेंबर भाऊ काटदरे व प्रकल्प प्रमुख श्री. अभिषेक सिंह यांनी सदर पुरस्कार स्वीकारला. उपस्थितांनी संस्थेच्या कामगिरीचे कौतुक केले. तसेच वन्यजीव पत्रकारितेतील ग्रीन ऑस्कर विजेती व तडफदार पत्रकार बहार दत्ता यांनी संस्थेचा गौरव करताना सांगितले की सह्याद्री निसर्ग मित्र ने कोणाच्याही पाठींब्या शिवाय लोकसहभागातून महाराष्ट्रात सागरी कासव संरक्षण उत्तम प्रकारे केले असून ते भारतातील एक सर्वोत्तम काम आहे.

संपूर्ण भारतातून हॅबिटाट ट्रस्ट कडे एकूण ७०० अर्ज म्हणजे स्ट्रॅटेजिक पार्टनरशिप ग्रँट, लेसरनोन हॅबिटाट ग्रँट, लेसरनोन स्पिसिज ग्रँट या तिन्ही विभागातून प्रत्येकी ३०० पेक्षा जास्त अर्ज आले होते. त्यापैकी संपूर्ण भारतातून लेसरनोन स्पिसिज ग्रँटसाठी पहिल्या क्रमांकाने सह्याद्री निसर्ग मित्रची निवड करण्यात आली.

सर्व ७०० अर्जांमधून प्रथम ३०० जणांना निवडण्यात आले. त्यातील परत प्रशासकीय बाबी तपासून तसेच प्रकल्पाचे महत्व तपासून अंतिम १५ जणांची निवड करण्यात आली. नंतर द हॅबिटाट ट्रस्ट कडून नंतर स्टेफी झेवियर व डॉ. ध्रुव मंकड यांनी प्रत्यक्ष फिल्डवर येऊन सर्व संस्थांचा प्रत्यक्ष जागेवर पाहणी केली व लोकांजवळ बोलले. त्यातून नंतर अंतिम मुलाखतीसाठी ९ जणांची निवड करण्यात आली.

अंतिम स्पर्धकांना दिल्ली मध्ये मुलाखतीसाठी बोलावण्यात आले. तेथे वन्यजीव पत्रकारितेतील ग्रीन ऑस्कर विजेती व तडफदार पत्रकार बहार दत्ता, भारतीय वन्यजीव संरक्षण कायदा बनवणारे व प्रोजेक्ट टायगर चालू करणारे राष्ट्रीय स्तरावरील वन्यजीव क्षेत्रातील दिग्गज डॉ. एम. के. रणजितसिंह आणि आफ्रिकेमधून आफ्रिकेतील मसाईमारा नेचर कॉन्झरवन्सीजचे सी.ई.ओ. श्री. ब्रायन अशा आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या  पॅनल समोर अर्ध्या तासाची कठीण अशी मुलाखत झाली.

त्या मुलाखतीमध्ये पहिल्या गटात लेसरनोन स्पिसिज ग्रँट साठी सह्याद्री निसर्ग मित्र दुसऱ्या गटात स्ट्रॅटेजिक पार्टनरशिप ग्रँट साठी फाउंडेशन ऑफ इकॉलोजीकल सिक्युरिटी (FES) आणि तिसऱ्या गटात लेसरनोन हॅबिटाट ग्रँट साठी रीफ वॉच मरीन कॉन्झरव्हेशन यांची निवड करण्यात आली.

या सन्मानाबरोबरच द हॅबिटाट ट्रस्ट पुढील वर्षभर संस्थेच्या खवले मांजर संरक्षण मोहिमेत सर्वतोपरी सहकार्य करणार असून ट्रॅप कॅमेरे, जनजागृती, शालेय कार्यक्रम व आदिवासी लोकांना रोजगार यामध्ये आर्थिक मदत सुद्धा करणार आहे.

खवले मांजर हा आय यु सी एन च्या रेड लिस्ट प्रमाणे धोक्यात असलेला सस्तन प्राणी असून त्याच्या संपूर्ण शरीरावर खवल्यांचे आवरण असते. १५ ते २० किलो वजनाचा हा प्राणी निशाचर असून फक्त मुंग्या डोंगळे व वाळवी खातो. जगात सर्वात जास्त शिकार व चोरटा व्यापार या प्राण्याचा होत असून त्याचे खवले चायनीज औषधांमध्ये वापरले जातात. त्यामुळे त्याला खूप किंमत मिळते. गेल्या दोन वर्षांपासून वनविभागाच्या व पोलिसांच्या सहकार्याने सह्याद्री निसर्ग मित्रने खवले मांजर संरक्षण मोहीम चालू केली असून त्याला उत्तम प्रतिसाद मिळत आहे.

मोठ्या प्रमाणात जनजागृती, ट्रॅप कॅमेराच्या सहाय्याने सर्वेक्षण, माहितगार लोकांच्या सहकार्याने अधिक माहिती व स्थानिक आदिवासी लोकांना रोजगार, शाळांमध्ये कार्यक्रम इत्यादी कार्यक्रमा अंतर्गत यशस्वी प्रकल्प चालू आहे. सदर यशस्वी पुरस्काराबद्दल सर्व स्तरावर संस्थेचे अभिनंदन होत आहे.